YUKARI

Sürdürülebilir Yaşam

Eklenme Tarihi: 25 Mart 2019

Kahve çekirdeklerini geri dönüştürmek için 4 öneri

  • Atık haline gelen kahve çekirdeklerini geri dönüştürüp çevre koruma ve iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sağlamanın pek çok yöntemi var. Önerilerimizi bir fincan kahve eşliğinde okumaya ne dersiniz?

    Filtre, espresso, americano, macchiato… Evet, bugünkü konumuz kahve. Son yıllarda hem dünyamızda hem de Türkiye’de kahve tüketimi arttı. Her gün bir yenisi açılan kahve dükkanlarında yeni çekilmiş Etiyopya çekirdekleriyle taze demlenmiş bir bardak kahve tatmak veya büyük bir kahve zincirinde arkadaşlarımızla buluşmak hafta sonu gezmelerinin olmazsa olmazı haline geldi.

    Damak tadımız kahveye alıştıkça, üçüncü dalga kahve dükkanlarından öğrendiklerimizi evde kendi imkanlarımızla da denemeye başladık. Kahve tüketimindeki bu artış “Geleneksel içecek çayın yerini kahve mi alıyor?” sorusunu bile gündeme getirdi.

    Sebebi ister damak tadı ister yaşam tarzı olsun, araştırmalar ve rakamlar kahve tüketiminde artış olduğunu doğruluyor. Tüketimi artan her ürün gibi, kahve de beraberinde atık konusunu gündeme getiriyor. Oysa atık haline gelen kahve çekirdeklerini değerlendirmek için pek çok yöntem var. 

    Dünyada her gün 2 milyar fincandan fazla kahve tüketiliyor. Bu kahvelerin üretilmesinde kullanılan ve sonrasında geri dönüştürülmeyen kahve çekirdekleri çöp haline geliyor. Bu yolla yılda 6 milyon tondan fazla kahve çekirdeğinin çöp arazilerine eklendiği tahmin ediliyor. Pek çok organik atıkta olduğu gibi, kendi kendine çözünen kahve çekirdekleri de metan gazı ortaya çıkarıyor. 

    Bu şekilde çevre kirliliği ve iklim değişikliğine yol açan kahve çekirdeklerinin geri dönüştürülmesi ise büyük bir potansiyel barındırıyor. İşte döngüsel ekonomi kapsamında kahve çekirdeklerinin geri dönüştürülmesi için 4 öneri:

    Biyoyakıt

    Kahve çekirdekleri bünyelerinde yağ barındırırlar. Bunu bardakta biraz bekleyen kahvenizden de fark edebilirsiniz: Zamanla yüzeyde ince bir yağ tabakası belirmeye başlar. Kahve çekilip demlenirken bu yağın bir kısmı içeğe karışır fakat önemli bir kısmı kullanılıp atılan çekirdeklerde kalmaya devam eder. İşte bu atıktan elde edilen yağ, biyoyakıta dönüştürülebilir. 

    Dünyanın farklı ülkelerinde kahve çekirdeklerinden biyoyakıt üretmeye başlayan girişimler var. Biz de Çevreciyiz'de kahve atıklarından elde edilen biyoyakıtın Londra’daki otobüslerde yakıt olarak kullanılmaya başlandığını paylaşmıştık.
     

    Kahve kütükleri

    Kahvenin enerjisi sadece ulaşımda kullanılmıyor. Bir başka İngiliz girişim, kahve atıklarından elde ettiği kütükleri ev ısıtması için odun kütüklerinin yerine sunuyor. Üretici firma Bio-Bean, geleneksel oduna göre daha çevre dostu olan bu kütüklerin, hem daha uzun süre yandığını hem kahve atıklarının doğrudan çöpe gönderilmesine göre yaklaşık %80 daha az emisyon ortaya çıkmasına yol açtığını belirtiyor. Bio-Bean’in iş modeli, atık kahveleri iş merkezleri, üniversiteler ve tren istasyonları gibi noktalardan toplayıp geri dönüşüm fabrikasında işleyerek kütüklere dönüştürmek üzerine kurulu.  
     

    Sera gazı avcısı

    Kahve atıkları doğru şekilde değerlendirildeğinde, bırakın sera gazı salmayı, sera gazını hapsederek iklim değişikliğiyle mücadeleye destek bile verebiliyorlar. Institute of Physics’in geçtiğimiz yıllarda yayınladığı bir çalışmaya göre, kahve çekirdeklerini potasyum hidroksit ile birlikte ısıtmak, metanı hapseden bir malzeme ortaya çıkmasını sağlıyor. Bu malzemenin metan gibi karbonu da hapsedebildiği ve diğer karbon yakalama ve saklama yöntemlerine göre daha hızlı ve ekonomik olduğu da belirtiliyor. (Bu konudaki çalışmalar halen devam ediyor.)

    Tabii ki gübre

    Listemize daha sofistike çözümlerle başlamış olabiliriz fakat ilk akla gelen şeyi tabii ki unutmadık: Muhtemelen en çok bilinen ve kullanılan yöntem olarak kahve çekirdeklerini gübreye dönüştürmek. Bugün pek çok kahve dükkanı ve zinciri, atık kahveleri müşterileriyle ücretsiz olarak paylaşıyor. Siz de işyerinizdeki kahve makinelerini düzenli olarak kontrol edip boşaltabilir veya mahallenizdeki kahveciden yardım isteyebilirsiniz. 

    Bu arada, atık kahvenin bitki veya toprağa karışmadan önce yaklaşık 100 gün bekletilmesi öneriliyor. Bu süreden önce toprağa karıştırılan kahvenin, içerdiği yüksek oranda kafein ve klorojenik asit nedeniyle bitkilere zararlı olabileceği belirtiliyor. 
     
    Biyoyakıt üretimi yapan bir girişim başlatmak veya bahçenizdeki bitkilere sağlık katmak… Kahve atıklarını değerlendirirken yelpazemiz geniş, tercih sizin. Dilerseniz tüm bu fikirleri bir fincan kahve eşliğinde değerlendirip işe koyulabilirsiniz. Şimdiden afiyet olsun!