Blog
Dünyanın en büyük buz dağı parçalanıyor
Okyanus akıntılarıyla harekete geçerek 2020'de Weddell Denizi'nin batı kısmına ilerleyen, son bir senedir de kapıldığı girdap sonucu bilim insanlarının odağında olan dünyanın en büyük buz dağı A23a parçalanmaya başladı. İngiliz Antarktika Araştırmaları Enstitüsü (BAS) Kutup Okyanusları Bölümü Bilim Lideri Yardımcısı Dr. Andrew Meijers, buz dağının hızlı bir şekilde parçalara ayrıldığını ve bu parç…
Kapalı ekosistemler bize ne öğretiyor?
İklim değişikliği çağımızın en kritik sorunlarından biri. Bilim insanları, gezegenin giderek daha fazla ‘dönülmez eşik’ noktalarıyla karşı karşıya olduğunu vurgularken, doğayı anlamak ve geleceği ön görmek için yeni yöntemlere başvuruyor. Bu yöntemlerden biri de insan yapımı biyosferler: Dünyanın ekosistemlerini kontrollü koşullar altında yeniden yaratmayı amaçlayan devasa kapalı sistemler. Arizon…
Mercanların geleceğini teknoloji kurtaracak
Deniz yaşamında mercan resifleri çok önemli. Uluslararası Mercan Resifleri Girişimi’nin (ICRI) yeni dönemine Suudi Arabistan liderlik ediyor ve hedef büyük: 2027’ye kadar dünyanın yüzde 90’ına yakın mercan resifini kapsama almak. Bu kapsamda koruma ve restorasyon çalışmaları artık klasik yöntemlerle sınırlı değil, ileri teknolojiyle destekleniyor. Florida Keys’te yarım milyon mercan kolonisinin ye…
Evdeki havanın sessiz kirleticileri
Her sabah güne hazırlanırken saçımıza fön çekiyor, biraz parlatıcı sürüyor ya da düzleştiriciyle şekil veriyoruz. Günlük bakım rutinlerimizin doğal bir parçası haline gelen bu küçük adımlar, bize kendimizi daha iyi hissettirse de aslında görünmeyen bir tehlikeyi beraberinde getiriyor. Son araştırmalar, kozmetik ürünler ve ısıya dayalı cihazların evimizin havasını düşündüğümüzden çok daha fazla kir…
İsviçre nehirlerini nasıl temizledi?
Bir zamanlar Avrupa’nın en kirli nehirlerine sahip olan İsviçre, bugün ‘mavi altın' olarak anılan tertemiz su yollarıyla örnek gösteriliyor. 1960’larda ham kanalizasyon ve endüstriyel atıklarla dolup taşan bu nehirlerde yüzmek tehlikeliyken, artık şehir merkezlerinde bile insanlar suya girip piknik yapabiliyor. Bu dönüşüm, yalnızca güçlü çevre yasalarıyla değil, onlarca yıl süren yatırımlar ve top…
Dünyanın oksijeninin yarısını planktonlar üretiyor
Okyanusların yüzeyinde güneş ışığıyla dans eden planktonlar, sadece deniz canlılarının değil, insanların da yaşamını sürdürebilmesinde başrol oynuyor. Gözle görülmeyen bu canlılar, atmosferdeki karbondioksiti emiyor, oksijen üretiyor ve gıda zincirinin ilk halkasını oluşturuyor. Ancak iklim değişikliği, planktonların yaşam alanlarını daraltıyor ve sayılarında ciddi düşüşlere yol açıyor. Oysa plank…
Okyanus muhasebesi nedir? Neden şimdi gündemde?
Küresel iklim krizi, deniz kirliliği ve aşırı avlanma gibi sorunlar okyanusların taşıma kapasitesini zorlarken, denizlerin ekonomik, ekolojik ve sosyal değerini bütüncül biçimde ölçen yeni bir yaklaşım dünya genelinde yaygınlaşıyor: Okyanus muhasebesi. Geleneksel ekonomik göstergeler, özellikle gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), bir ülkenin refah düzeyini ölçerken çevresel bozulmaları göz ardı edeb…
Yağmurdan elektrik üretildi
Singapur Ulusal Üniversitesi’nden araştırmacılar, sıradan su damlacıklarının içinden geçtiği bir tüp aracılığıyla elektrik üretmeyi başardı. Deneyde kullanılan sistem, 12 LED ışığı yakacak kadar enerji üretmeyi mümkün kıldı. Bu buluş, yağmurun bir gün yenilenebilir ve temiz enerji kaynağına dönüşebileceğine işaret ediyor. Bilim insanları, “tıkaç akışı” adı verilen özel bir su hareketi modeliyle el…
Kurtlar ekosisteme kazandırıldı kavaklar yeniden büyüdü
Dünyanın simge milli parklarından Yellowstone’da, bir zamanlar yok edilen kurtların doğaya yeniden kazandırılması, ekosistemde çarpıcı bir dönüşümü tetikledi. 80 yıldır büyüyemeyen kavak ağaçları, ilk kez yeniden orman örtüsüne katılmaya başladı. Bu gelişme, doğadaki her türün birbirine nasıl bağlı olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Kurtlar yok oldu denge bozuldu 1930’lu yıllarda yoğun avlanma, yaş…
Plastik şişelerdeki gizli tehlike
Bilimsel araştırmalar, ısınan plastik şişelerde BPA ve mikroplastiklerin suya sızdığını ortaya koyuyor. Bu maddeler, uzun vadede hormon dengesizliklerinden kansere kadar birçok sağlık sorunuyla ilişkilendiriliyor. Güneşin altında ısınan araçlar, masum görünen bir alışkanlığı ciddi bir tehlikeye dönüştürebilir. Sıcaklıkla gelen tehlike Plastik su şişeleri, üretimlerinde kullanılan kimyasallar neden…
Sürdürülebilirlikte son 10 yılın özeti
Birleşmiş Milletler’in 2015 yılında kabul ettiği Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (Sustainable Development Goals - SDGs), yoksulluğun sona erdirilmesinden iklim kriziyle mücadeleye, toplumsal eşitlikten ekonomik büyümeye kadar geniş bir yelpazede insanlık için ortak hedefler ortaya koydu. Aradan geçen 10 yılda, bu amaçlara ulaşma yolunda önemli adımlar atılsa da Sürdürülebilir Kalkınma Raporu 2025…
Gençler, iklim krizi ve çözüm önerileri
İklim değişikliği dendiğinde akla genellikle eriyen buzullar, orman yangınları veya yükselen deniz seviyeleri geliyor. Oysa bu kriz, çok daha sessiz ama bir o kadar da etkili bir başka alana daha nüfuz ediyor: Zihinsel ve duygusal sağlık. Özellikle gençler, bu büyüyen tehdit karşısında derin bir kaygı ve gelecek korkusu taşıyor. ‘İklim anksiyetesi’ olarak adlandırılan bu durum, yalnızca bir endişe…