14 Sudaki Yaşam
Dünyanın oksijeninin yarısını planktonlar üretiyor
Okyanusların yüzeyinde güneş ışığıyla dans eden planktonlar, sadece deniz canlılarının değil, insanların da yaşamını sürdürebilmesinde başrol oynuyor. Gözle görülmeyen bu canlılar, atmosferdeki karbondioksiti emiyor, oksijen üretiyor ve gıda zincirinin ilk halkasını oluşturuyor. Ancak iklim değişikliği, planktonların yaşam alanlarını daraltıyor ve sayılarında ciddi düşüşlere yol açıyor. Oysa plank…
Okyanus muhasebesi nedir? Neden şimdi gündemde?
Küresel iklim krizi, deniz kirliliği ve aşırı avlanma gibi sorunlar okyanusların taşıma kapasitesini zorlarken, denizlerin ekonomik, ekolojik ve sosyal değerini bütüncül biçimde ölçen yeni bir yaklaşım dünya genelinde yaygınlaşıyor: Okyanus muhasebesi. Geleneksel ekonomik göstergeler, özellikle gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), bir ülkenin refah düzeyini ölçerken çevresel bozulmaları göz ardı edeb…
Rapor
Doğa ile uyumlu bir gelecek mümkün
Küresel çevre krizleri giderek derinleşirken, yayınlanan her yeni rapor genellikle bir uyarı niteliğinde oluyor. Ancak bu kez Oxford Üniversitesi öncülüğünde hazırlanan ve Nature dergisinde yayımlanan yeni çalışma, farklı bir bakış açısı sunuyor: Umudu merkeze alan bir gelecek vizyonu. Araştırma, yalnızca insanların değil, doğanın da kalkınmadan payını almasını sağlayacak yeni bir ölçüm önerisi su…
2025 yılında okyanus gerçekleri
İklim krizinden söz ettiğimizde çoğu zaman karasal felaketlere odaklanırız; kuraklık, yangınlar, aşırı hava olayları… Oysa gezegenin en büyük yaşam sistemi olan okyanuslar, sessizce ama hızla çöküyor. Okyanusların çöküşü yalnızca deniz canlılarını değil, gıdayı, ekonomiyi, iklimi ve nihayetinde insan hayatını tehdit ediyor. Su rengi ekosistemin sağlığına dair ciddi bir işaret Bilimsel araştırmalar…
Antarktika’nın gizli iklim müttefiki
Helsinki Üniversitesi araştırmacıları, Antarktika Yarımadası’nda 60 bin Adélie pengueninin yaşadığı bir kolonide iki ay boyunca hava ölçümleri yaptı. Bulgular, penguen dışkısından yayılan amonyağın atmosferdeki seviyeleri dramatik biçimde artırdığını ve bu sayede bulut oluşumuna zemin hazırladığını gösterdi. Bulutların oluşması, güneş ışığının yansıtılmasını sağlayarak yüzey sıcaklığını düşürüyor.…
Palyaço balığı iklim krizine karşı
Papua Yeni Gine’nin Kimbe Körfezi’nde gerçekleştirilen bir araştırma, palyaço balıklarının deniz sıcaklıklarındaki artışa karşı hayatta kalmak için fiziksel boyutlarını küçülttüğünü ortaya koydu. Bilim insanları, 134 palyaço balığını beş ay boyunca izleyerek, bu balıkların sıcaklık stresine karşı verdikleri tepkileri inceledi. Araştırma sonucunda, balıkların yüzde 75’inin en az bir kez boyutlarınd…
Biyoçeşitlilik tehdidi büyüyor
Dünyanın dört bir yanında yaşayan her tür canlı, insan faaliyetlerinin baskısı altında yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Son dönemde yayımlanan geniş çaplı bir bilimsel analiz, artık şüpheye yer bırakmayacak şekilde, insanlığın doğa üzerindeki yıkıcı etkilerini gözler önüne seriyor. İsviçre Federal Su Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü (Eawag) ve Zürih Üniversitesi’nden bilim insanlarının lider…
Okyanus sularında beklenmedik ısınma
Dünya genelinde iklim verilerinde sıra dışı artışlar yaşanırken, okyanuslardaki beklenmedik ısınma bilim insanlarını endişelendiriyor. Yapılan yeni araştırmalar, okyanusların beklenenden çok daha hızlı ısındığını ve bu durumun deniz yaşamından hava olaylarına kadar pek çok alanda ciddi etkiler yaratacağını ortaya koyuyor. Okyanus yüzeyleri rekor sıcaklıklara ulaştı NOAA Ulusal Çevre Bilgi Merkezle…
Balık kapı zili ile su ekosistemine katkı
Hollanda’nın Utrecht şehrinde, balıkların göç yolculuklarına yardımcı olmak amacıyla geliştirilen ‘Balık Kapı Zili’ (Visdeurbel) projesi, beşinci yılında da büyük ilgi görüyor. 3 Mart’ta yeniden aktif hale gelen bu yenilikçi uygulama, dünya genelinden milyonlarca insanın katılımıyla balıkların kanallardaki engelleri aşmasına destek oluyor. Balık kapı zili nasıl çalışıyor? Utrecht’teki Oudegracht K…
Mercan resifleri geri dönülemez bir noktada mı?
Avustralya’daki Büyük Set Resifi (Great Barrier Reef), 2024 yılında şimdiye kadar kaydedilen en büyük ve en yıkıcı mercan beyazlaması olaylarından birine sahne oldu. University of Sydney tarafından yapılan araştırmaya göre, resifin güney kesimlerinde mercan kolonilerinin yüzde 40’ından fazlası geçen yıl içinde tamamen yok oldu. Bu olay, küresel ısınma kaynaklı okyanus sıcaklık artışlarının mercan…
2025’in en büyük 15 çevresel sorunu
İklim değişikliği kaynaklı afetlerden biyoçeşitlilik kaybına ve plastik kirliliğine kadar çevre sorunları, acil müdahale ve önlem gerektiriyor. İşte 2025’in en büyük 15 çevre sorunu… 1. Fosil yakıt kaynaklı küresel ısınma 2024, şimdiye kadarki en sıcak yıl olarak kaydedildi ve sanayi öncesi döneme göre sıcaklık artışı yüzde 1.6’yı geçti. Karbondioksit (CO2), metan ve azot oksit seviyeleri rekor dü…
Sivil toplumdan ortak hareket: Türkiye’nin İklim Ağı kuruldu
Türkiye’nin iklim alanında çalışan uzman 15 sivil toplum kuruluşu, İklim Ağı çatısı altında bir araya geldi.